Gemide 9 Numaralı Kısım Neresidir? Bir Yolculuğun, Bir Kalbin ve Bir Gerçeğin Hikâyesi Bazı sorular vardır ki, cevabı sadece teknik bilgiyle verilemez. “Gemide 9 numaralı kısım neresidir?” sorusu da onlardan biri… Bu soru, bir harita ya da plan üzerinde küçük bir alanı işaret ediyor gibi görünse de, aslında hayatın ve insan ilişkilerinin derinliklerine uzanan bir anlam taşır. Gelin bu sorunun peşinden, bir geminin içinde geçen, dostluğu, farklı bakış açılarını ve insan ruhunun derinliklerini anlatan bir hikâyeye birlikte dalalım. Fırtınalı Bir Başlangıç: Yelken Açan İki Zıt Kişilik Geminin adını “Umut” koymuşlardı. Her biri bambaşka sebeplerle bu yolculuğa çıkmış otuz kişiden sadece…
12 YorumGünlük Satırlar Yazılar
Ayfer Tunç’un “Suzan Defter”i: Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Adalet Üzerine Düşünmeye Davet Samimi Bir Başlangıç: Hepimizin Hikâyesi Bazı kitaplar vardır, sadece bir hikâye anlatmaz; bizi kendi iç dünyamıza, toplumsal rollerimize ve birbirimizle kurduğumuz ilişkilere de ayna tutar. Ayfer Tunç’un Suzan Defter adlı romanı tam da böyle bir kitap. Sessizce anlatır ama derinden sarsar; basit gibi görünen hayatların ardındaki karmaşık duygu ağlarını çözmeye davet eder bizi. Bu yazıda, romanı toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet dinamikleri üzerinden ele alarak, birlikte düşünmeye çalışacağız. Çünkü Suzan Defter sadece bir roman değil, aslında hepimizin hikâyesi. İki Anlatı, İki Dünya: Suzan ve Selim Roman, iki…
6 YorumGömülü Diş Kendiliğinden Çıkar mı? Öğrenmek, hayatın kendisidir. Bir eğitimci olarak her zaman inanırım ki, insanın gelişimi yalnızca zihinsel değil, bedensel bir süreçtir de. Bedenimiz bile öğrenir; hücrelerimiz, kaslarımız, sinirlerimiz — hepsi yaşamla birlikte yeniden şekillenir. Tıpkı bir öğrencinin, doğru zamanda doğru yöntemle yönlendirilmesi gerektiği gibi, bazen bedenin de bir rehbere, yani bir uzmana ihtiyaç duyar. Gömülü diş konusu da bu benzetmenin biyolojik bir karşılığı gibidir: bir dişin çıkması da tıpkı öğrenme süreci gibi yönlendirilmek, desteklenmek ve zamanında fark edilmek ister. Gömülü Diş Nedir? Bir Öğrenme Engeli Gibi Düşünelim Eğitimde “öğrenme engeli” kavramı, öğrencinin potansiyelini ortaya koymasını zorlaştıran bir durumu…
10 YorumGresi ne temizler? Bilimsel temeller, tarihsel arka plan ve güncel yaklaşımlar “Gresi ne temizler?” sorusu, bir mutfak ocağından endüstriyel tezgâha kadar uzanan geniş bir pratik alanı kapsar. Cevap, yağın kimyasal doğasını anlamaktan geçer: gres; trigliseritler, katkı maddeleri ve baz yağlardan oluşan yapışkan, hidrofobik (su sevmeyen) bir karışımdır. Bu yüzden su tek başına etkisizdir; devreye yüzey aktif maddeler (surfaktanlar), alkali temizleyiciler ve çözücüler girer. Tarihsel arka plan: Sabun, kül suyu ve saponifikasyon Yağ kirini temizleme tarihinin çekirdeğinde saponifikasyon vardır: Yağların kuvvetli bir bazla (ör. potas/kül suyu) tepkimesi sonucu sabun ve gliserin oluşur. Antik çağlardan beri kullanılan bu yöntem, 18. yüzyılda alkali…
12 YorumGözü Dışarıda Ne Demek? Toplumsal Normlar ve Cinsiyet Rollerinin Sosyolojik Bir Yansıması Bir sosyolog olarak toplumun dokusunu anlamaya çalışırken fark ederim ki, dil yalnızca bir iletişim aracı değildir; aynı zamanda kültürel değerlerin taşıyıcısıdır. Her deyim, bir toplumun neye güldüğünü, neye kızdığını, neyi ayıp saydığını anlatır. “Gözü dışarıda” ifadesi de bu açıdan son derece dikkat çekicidir. Çünkü bu deyim, yalnızca bir davranışı tarif etmez; aynı zamanda toplumun ahlak, sadakat ve cinsiyet rolleri konusundaki algısını da yansıtır. Peki “gözü dışarıda” demek aslında ne anlama gelir, ve bu ifade bize nasıl bir toplumsal aynayı tutar? Deyimin Kökeni: Sadakat, Kontrol ve Görme Kültürü Türkçe’de…
14 YorumCünüp İken Cinsel İlişkiye Girilir mi? Toplumsal Normların Gölgesinde Bir Sosyolojik Değerlendirme Bir araştırmacı olarak, toplumun görünmeyen sınırlarında gezinmek her zaman ilgi çekici olmuştur. İnsan davranışlarını sadece biyolojik dürtülerle değil, aynı zamanda kültürel kodlarla, inanç sistemleriyle ve toplumsal düzenle anlamak gerekir. “Cünüp iken cinsel ilişkiye girilir mi?” sorusu ilk bakışta dini ya da bireysel bir mesele gibi görünse de, aslında derin bir sosyolojik arka plana sahiptir. Bu konu, bedensel deneyimin ahlaki ve toplumsal sınırlarla nasıl kesiştiğini gösteren çarpıcı bir örnektir. Toplumsal Normlar ve Cinselliğin Denetimi Her toplum, bireylerin cinselliğini belirli kurallarla şekillendirir. Bu kurallar çoğu zaman din, gelenek ve ahlak…
8 YorumElektrik Kablo Kaç Metre Olmalı? Gerçek Hayattan Örneklerle Detaylı Rehber Elektrik kablosu alırken hepimizin kafasını karıştıran bir soru vardır: “Ne kadar kabloya ihtiyacım var?” Bu soru, küçük bir ev tadilatında da, devasa bir bina projesinde de karşımıza çıkar. Kimi zaman fazla alıp masrafı artırırız, kimi zamansa eksik alıp işlerimizi aksatırız. Ben de ilk evimi tadilat ettirirken bu hatayı yapmıştım. Elektrikçi, priz hatlarını bağlarken kablonun yetmediğini fark edince, iş bir gün uzamıştı. O günden sonra “Elektrik kablo kaç metre olmalı?” sorusunun cevabını çok daha dikkatli araştırdım. Gelin, birlikte bu sorunun detaylı cevabına bakalım. — Elektrik Kablosunun Metrajı Neye Göre Belirlenir? Elektrik…
10 YorumAskeri Üniformalar Neden Yeşil? Bilimsel Bir Merakın İzinde Ormanda yürürken çamların gölgesine karışan bir üniformayı fark ettiğiniz oldu mu? Ben bu yazıyı tam da o merakla yazıyorum: “Neden yeşil?” Cevap, tek bir gelenekten değil; insan görme sisteminden yeryüzü ekosistemlerine, ışığın fiziksel özelliklerinden davranış bilimine uzanan bilimsel bir ağdan geliyor. Gelin, sade ama veriye dayalı bir mercek tutalım. İnsan Gözü, Işık ve Yeşilin Bilimi Görme deneyimimiz, ışığın dalga boylarına ve gözümüzdeki fotoreseptörlerin (koniler ve rodlar) tepkisine bağlıdır. Gündüz görmesinde baskın olan koniler, özellikle “yeşil” saydığımız orta dalga boylarına (yaklaşık 530–550 nm) oldukça duyarlıdır. Bu ne demek? Şu: Çevremizdeki yeşil tonlar, insan…
14 Yorum1 Şubat Ayı Kaç Yılda Bir 29 Çeker? Öğrenmenin Merakla Başlayan Yolculuğu Bir Eğitimcinin Gözünden: Merak, Öğrenmenin Kıvılcımıdır Bir öğretmen olarak, öğrenmenin sadece bilgi edinmek değil; dünyayı anlamlandırma biçimimiz olduğunu her defasında yeniden fark ederim. Öğrencilerimden biri bir gün bana sordu: “Hocam, 1 Şubat ayı kaç yılda bir 29 çeker?” İlk bakışta basit bir takvim sorusu gibi görünüyordu ama bu soru, öğrenmenin özünü içinde barındırıyordu — merak. Merak, bilişsel öğrenmenin başlangıç noktasıdır. Bir çocuk bir olguyu sorguladığında aslında yalnızca bir cevabı değil, bir düşünme biçimini öğrenir. Bu yazıda, Şubat ayının neden bazen 29 çektiğini açıklarken, aynı zamanda bu küçük bilginin…
14 YorumKastamonu Hangi Irk? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Kelimenin gücü, her zaman evreni anlamak için açılan kapıların anahtarı olmuştur. Anlatı, bir halkın geçmişini, kültürünü ve kimliğini şekillendirirken, her cümle, her kelime bir halkın hafızasında iz bırakır. Bir kelimenin içinde taşınan duygular, tarih ve kimlik, bir araya geldiğinde yalnızca bir hikaye anlatmakla kalmaz, aynı zamanda bir toplumun varoluşuna ışık tutar. Peki, bir yerin kimliği neyle tanımlanır? Bir coğrafyanın insanları, sadece fiziksel benzerlikleriyle mi tanımlanır, yoksa onları oluşturan dil, kültür ve toplumsal yapılar mı asıl belirleyicidir? Bu yazıda, Kastamonu’nun kimliğini ve etnik kökenini, edebiyatın derinliklerinden hareketle keşfedeceğiz. Kastamonu’nun Edebiyatla Örülen Kimliği Kastamonu, Türkiye’nin…
6 Yorum